Avrupa Araştırma Altyapıları Stratejik Forumu (ESFRI - European Strategic Forum on Research Infrastructures) Avrupa Araştırma Alanı bünyesindeki mevcut araştırma altyapılarının daha verimli kullanılması ve dünya çapında altyapıların Avrupa’da kurulması amacı ile söz konusu altyapılara yönelik uyumlu ve strateji güdümlü politikaların belirlenmesi için Avrupa Konseyi kararı ile Avrupa Komisyon’u bünyesinde 2002 yılında kurulmuş bir platformdur.

ESFRI, Avrupa Birliği üye ülkeleri ile Türkiye’nin de içinde bulunduğu Asosiye ülkelerin araştırma ile ilgili bakanlıklarınca atanan delegeler ile Avrupa Komisyonu temsilcilerinden oluşmaktadır. ESFRI, ilki 2006 yılında olmak üzere 2008 ve 2010 senelerinde Avrupa’nın uzun vadede ciddi maddi miktarlarda yatırım yapacağı altyapıların bulunduğu ESFRI Yol Haritası’nı hazırlamakla yükümlüdür. Son Yol Haritası 2018'de yayımlanmıştır. Önemli dokümanlar kısmında 2018 ESFRI Yol Haritasına ulaşabilirsiniz.

Altyapıların söz konusu yol haritasında yer alabilmesi için bir üye ülke tarafından teklifi hazırlanıp ESFRI’ye sunulmuş olması ya da ESFRI Çalışma Gruplarınca önemli olduğunun kararlaştırılmış olması gerekir. Yol haritalarında devamlılık esas alınmaktadır. Hazırlık fazındaki altyapılar, varlıklarını ortaklarının ulusal katkıları ile (ayni ve maddi katkılar) sürdürebilecek hale gelene kadar yol haritasında tutulmakta, bu olgunluğa erişen altyapılar haritada "Projeler" kısmından çıkartılarak yenilerine yer açılmakta ve "Landmarks" kısmına eklenmektedir. Yol Haritası'nda Proje olarak 10 sene geçirmiş altyapılar ya Yol Haritası'ndan çıkarılmakta ya da olgunluk seviyesine bağlı olarak "Landmarks" kısmına koyulmaktadır.

Belirtilen seviyeye gelmiş söz konusu çok ortaklı altyapılar daha sonra uluslararası tüzel bir kişilik kazanarak European Research Infrastrucre Consortium (ERIC) mertebesine ulaşabilmektedir. Altyapıların hazırlık aşamalarında yapılacak fizibilite çalışmaları, idare şekli, iş planı gibi çalışmalar Çerçeve Programları kapsamında desteklenmektedir.

INFRADEV çağrıları ESFRI Yol Haritası'nda yer alan uzun vadeli ve büyük bütçeli projelerin desteklenmesi için tasarlanmıştır.

Öncül araştırmaların yapılabildiği modern (state-of-the-art) araştırma altyapıları her geçen gün teknik ve bilimsel anlamda daha karmaşık, daha pahalı, farklı enstrüman, servis ve verilerin birlikte çalışmasını gerektiren bir hal almakta bu sebeple de uluslararası işbirliğini gerektirmektedir. Mevcut kaynaklar ile ulusal ve bölgesel araştırma altyapıları arasında entegrasyonu sağlayıp, bu altyapıları başka milletlerden araştırmacıların kullanımına açarak Avrupa Araştırma Alanı’nda yapılan bilimsel araştırmaların ve bilimin getirildiği seviyenin dünyada eşsiz hale gelebilmesi sağlanmıştır. Bu bağlamda Türkiye’deki Araştırma Altyapılarının söz konusu Araştırma Altyapıları çağrılarına katılmasının faydaları şöyle özetlenebilir:

  • Türkiye'deki araştırmacılar Avrupa’da var olan, ihtiyaç duydukları tesis/ekipman/araştırmacıya kolayca erişim sağlayabilecektir.
  • Araştırma Altyapısı çağrılarına katılan araştırma merkezlerimiz akredite olarak dünya çapında görünürlüğünü ve bilinirliğini artırabilecektir.
  • Türkiye’nin tek başına kuramayacağı derecede teknik ve finansal ihtiyçlara haiz Araştırma Altyapılarına araştırmacılarımız erişebilecektir.
  • Ülkemiz bilimsel ve teknik arenada Dünya'da olup bitenlerin bir parçası olabilecektir.
  • Ar-Ge ve İnovasyon stratejimizde Avrupa ile sinerji sağlanabilecektir.
  • Araştırma ve İnovasyon ekosisteminin kilit oyuncusu olan Araştırma Altyapıları, inovasyon ortamını tetikleyecektir.